Sensorisch spel is niet zomaar een manier om een welpje bezig te houden. Het is een vorm van spelen die helpt bij het ontwikkelen van zintuiglijke waarneming, motoriek, concentratie en zelfregulatie. Vaak wordt gedacht dat we vijf zintuigen hebben. Maar bij sensorisch spel spreken we er zeven aan en dat best zoveel mogelijk tegelijkertijd. Elk zintuig draagt op zijn eigen manier bij aan hoe een welpje de wereld ervaart en erop reageert.
Tastzin (tactiel)
De tastzin helpt een welpje om te ontdekken wat zacht, ruw, koud of warm is. Door te voelen met handen, voeten of zelfs het gezicht leert een welpje waar zijn lichaam eindigt en de wereld begint. Spelen met klei, zand, water, stof, gras of pasta zijn voorbeelden van tactiel spel. Maar ook het voelen van wind op de huid of modder tussen de tenen draagt bij aan de ontwikkeling van deze zintuiglijke waarneming.
Zicht (visueel)
Visuele prikkels gaan over kleur, licht, vorm, contrast en beweging. Een welpje gebruikt zijn ogen om te oriënteren, maar ook om te verbinden. Spel dat het zicht prikkelt kan bijvoorbeeld bestaan uit kleuren sorteren, zoekspelletjes, lichtprojecties of bouwen met blokken. Ook de natuur biedt visuele rijkdom: denk aan de schaduwen van bladeren, de wisseling van licht door wolken of het volgen van een vlinder.
Gehoor (auditief)
Auditief spel kan bestaan uit luisteren, maken of bewegen op geluid. Denk aan het schudden met een potje rijst, luisteren naar de stilte, zingen, klappen of het herkennen van dierengeluiden. Door auditieve prikkels bewust in spel aan te bieden, leert een welpje beter filteren, focussen en afstemmen.
Reuk (olfactorisch)
Een welpje ervaart de wereld ook via geur. Denk aan de geur van vers gras, natte aarde, lavendel of gebakken brood. In spel kun je geur laten terugkomen door geurzakjes te maken met bloemen of kruiden, door geurige materialen te gebruiken (zoals kaneel, citroenschil of dennennaalden) of door geuren bewust te benoemen tijdens spel. Reuk kan helpen om een ervaring te verdiepen, of om een overgangsmoment zachter te maken.
Smaak (gustatoir)
Smaak is niet alleen iets voor aan tafel. Het is ook een zintuig dat in spel tot zijn recht kan komen. Denk aan het proeven van fruit, het ruiken en likken van een citroen, het benoemen van zoet of zuur. Smaakprikkels kunnen helpen om een welpje nieuwsgierig te maken, of om voorzichtig kennis te maken met nieuwe smaken in een veilige, spelende context.
Spiersensaties (proprioceptie)
Spel dat dit zintuig aanspreekt helpt een welpje om zich sterker en stabieler te voelen in zijn eigen lichaam. Duwen, trekken, tillen, rollen, klimmen, iets tegenhouden of slepen, het zijn allemaal bewegingen die de proprioceptieve waarneming versterken. Dit soort spel helpt bij regulatie, concentratie en zelfvertrouwen. Het geeft letterlijk stevigheid.
Balans en oriëntatie (vestibulair)
Het evenwichtszintuig helpt bij het vinden van richting en balans. Schommelen, draaien, omrollen of wiebelen zijn activiteiten die dit systeem prikkelen. Voor sommige welpjes is dit een favoriet zintuig, voor anderen juist een lastig terrein. Vestibulair spel kan heel klein zijn (balanceren op een lijn) of heel groot (rennen op oneffen terrein).
We willen maar zeggen dat…
Sensorisch spel is niet alleen iets wat je doet met een bak materialen. Het is een manier van leven, van vertragen, van aanwezig zijn bij wat je welpje ervaart. Door aandacht te geven aan alle zeven zintuigen kan jouw welpje het beste ontwikkelen.




