Sensorische verhalen zijn een zachte manier om zintuigen te betrekken en aandacht te richten. Ze nodigen een welpje uit om te luisteren, voelen, ruiken en verbeelden. Door materialen toe te voegen en het verhaal traag te vertellen, ontstaat er een beleving die verder gaat dan woorden alleen. Maar wat als een welpje moeite heeft met zien of horen? Hoe maak je sensorische verhalen toegankelijk voor verschillende noden?
Een inclusieve aanpak betekent dat elk welpje, ongeacht zijn zintuiglijke mogelijkheden, mee kan beleven wat verteld wordt. Hieronder vind je manieren om sensorische verhalen aan te passen, zodat ze voor iedereen voelbaar en begrijpelijk worden.
Voor welpjes met visuele beperkingen
Als zien niet vanzelfsprekend is, kunnen andere zintuigen de ingang vormen tot het verhaal. Door tast, geur en geluid bewust te gebruiken, blijft de beleving intact.
Voelbare materialen: Werk met stoffen, natuurlijke texturen of kleine voorwerpen die passen bij het verhaal. Denk aan schors bij een boswandeling, een gladde steen of een warme doek.
Geur als sfeerdrager: Geuren zoals lavendel, kaneel of vers gras kunnen een scène tot leven brengen. Ze maken een herinnering tastbaar zonder beeld nodig te hebben.
Herkenbare geluiden: Voeg geluiden toe die het verhaal ondersteunen. Ritselende bladeren, voetstappen op grind, een rinkelende lepel in een kopje. Geluiden roepen beelden op in het hoofd.
Braille of grote letters: Als er tekst wordt meegegeven, zorg dan voor een versie die tastbaar is, of makkelijk leesbaar met vergroting.
Een combinatie van geur, geluid en tast geeft het verhaal gelaagdheid. Zo kan een welpje het volgen zonder te moeten zien.
Voor welpjes met auditieve beperkingen
Wanneer horen niet vanzelf gaat, krijgt beeld en beweging een grotere rol. Ook hier helpt het om andere zintuigen te betrekken.
Visuele ondersteuning: Werk met beelden, tekeningen of voorwerpen die het verhaal mee uitbeelden. Bewegingen of eenvoudige gebaren kunnen ook helpen om de lijn van het verhaal te volgen.
Gebarentaal of geschreven taal: Voor welpjes die gebaren gebruiken, kan het verhaal ondersteund worden met gebarentaal. Ook geschreven tekst, al dan niet vereenvoudigd, helpt om grip te krijgen op de inhoud.
Tactiele elementen: Gebruik voorwerpen die passen bij wat er verteld wordt. Een koude steen, een zachte doek of een voorwerp dat trilt. Zo wordt de beleving lichamelijk voelbaar.
Visuele symbolen voor geluid: Als je iets wil vertellen over bijvoorbeeld een storm, gebruik dan beweging of licht om dat zichtbaar te maken. Zo blijft de impact zonder het geluid.
Wat altijd helpt, is vertragen. Een verhaal dat rustig verteld wordt, met voldoende ruimte voor herhaling en ervaring, geeft een welpje de kans om te landen in wat er verteld wordt.
Multisensorisch werken helpt voor iedereen
Een verhaal hoeft niet alleen via ogen of oren binnen te komen. Door geur, tast, beweging en zelfs smaak toe te voegen, wordt het breder en rijker.
Geuren gebruiken: Laat het verhaal ruiken naar wat erin gebeurt. Een sinaasappel, een bos, een gebakken koekje,… . Het opent het geheugen en de verbeelding.
Objecten toevoegen: Een stukje mos, een wollen lap of een houten lepel brengt het verhaal dichterbij.
Beweging als ondersteuning: Een welpje dat zelf mee mag bewegen, iets mag nadoen of voelen wat een personage voelt, is actiever betrokken.
We willen maar zeggen dat…
Een sensorisch verhaal hoeft niet perfect te zijn. Het hoeft alleen maar open te staan. Door kleine aanpassingen te maken, ontstaat er ruimte voor welpjes die anders misschien buiten beeld vallen. Een geur, een voorwerp, een beweging kan precies dat zijn wat nodig is om mee te doen. Omdat elk welpje toegang verdient tot verbeelding. Ook als het even anders binnenkomt.
Wil je hier graag nog meer over weten? Schrijf je dan nu nog in voor onze masterclass ‘Sensorische verhalen’ van overmorgen waar we je nog meer vertellen over hoe je sensorische verhalen kan aanpassen zodat deze geschikt zijn voor ook jouw doelgroep. Kan je er niet bij zijn? Geen probleem! We voorzien een opname.




