Loose parts: elitair verpakt minimalisme of speelkans in zijn puurste vorm?

mei 15, 2025

Er klinkt wel eens kritiek op loose parts. Dat het een trend is die verpakt wordt als pedagogisch verantwoord, terwijl het in de praktijk vooral draait om mooie plaatjes in neutrale tinten. Dat de nadruk te veel ligt op stijl en te weinig op spel. Alsof het meer gaat over hoe het eruitziet op foto dan over wat het betekent voor een welpje.

En toegegeven: scroll even door sociale media en je vindt genoeg voorbeeldmateriaal. Strakke stillevens met houten schijfjes, linnen doeken, perfect gestapelde kommetjes in zachte aardetinten. Maar wie dan besluit dat loose parts dus oppervlakkige decoratie zijn, mist de kern van waar het echt om draait.

Loose parts zijn geen trend

Loose parts zijn materialen zonder vaste functie. Dingen die uitnodigen tot onderzoeken, verkennen en omvormen. Een tak kan een vliegtuig worden, een plank een brug, een pot een huis. In plaats van speelgoed met een vast doel, krijgen welpjes ruimte om zelf te bedenken wat iets is of kan worden.

Dat idee is niet nieuw. Het is ook niet gebonden aan één soort materiaal. Loose parts kunnen klein zijn of groot, glad of ruw, gekocht of gevonden. Het kan gaan om houten ringen, maar evengoed om keien, boomstammen, metalen potten, schelpen of dennenappels. Er is geen vaste vorm of lijstje van wat mag en wat niet. Het gaat erom dat het open is en dat het uitnodigt zonder richting te geven.

Schoonheid als uitnodiging, niet als doel

Bij De Lerende Wolf geloven we dat spel ook mag uitnodigen door vormgeving. Mooie materialen kunnen iets wakker maken in een welpje. Nieuwsgierigheid, zorg, verwondering,… . Een mooi gepresenteerd spelhoekje hoeft geen toneel te zijn. Het kan ook rust brengen, overzicht geven of net extra zin geven om te starten. Een welpje dat op een zachte manier geprikkeld wordt, stapt soms net sneller in spel dan eentje dat overspoeld wordt aan leidend en voorspelbaar materiaal.

Het probleem zit niet in het feit dat iets esthetisch is. Wel in het moment waarop het mooier moet blijven dan het spel zelf. Wanneer een welpje niet meer mag experimenteren omdat iets netjes moet blijven. Of als er verwachtingen worden gekoppeld aan wat ‘juist’ spelen is. Loose parts hebben pas zin als ze gebruikt mogen worden. Door elkaar, op elkaar, onder elkaar. Als een houten kom ook een hoed mag zijn.

Vrij spel als kern

Of je nu kiest voor gevonden materialen, eenvoudige sets of zorgvuldig samengestelde combinaties: het spel moet centraal staan. Vrij spel met losse onderdelen daagt welpjes uit om zelf keuzes te maken, te bouwen, te combineren en te ontdekken. Zonder handleiding. Zonder eindresultaat. Zonder goed of fout.

Een voorbeeld

Op de eerste foto zie je afgeknipte bladeren van een kamerplant, blokken hout, lege flesjes bellenblaas, takken, … hiermee maakten de kinderen van Kimberley een kampvuur. Maar op een even onbewaakt moment haalden ze de esthetisch mooie Loose Parts van De Lerende Wolf boven waarmee ze een stad met daaraan een bos en strand maakten. Dit zie je dan weer op de andere foto. Evengoed zouden ze deze materialen hebben kunnen combineren. Omdat alle materialen voorhanden zijn en ze de ruimte krijgen om vrij te experimenteren, worden alle materialen gebruikt en ontwikkelen ze er tal van vaardigheden mee.

We willen maar zeggen dat…

Loose parts zijn net zo veelzijdig als de welpjes die ermee spelen. Ze mogen mooi zijn. Ze mogen eenvoudig zijn. Ze mogen gevonden of gekocht zijn. Zolang ze maar uitnodigen tot spel. En dat spel, dat hoeft er niet uit te zien als op de Pinterestfoto’s. Het mag chaotisch zijn, eigenzinnig, onverwacht. Net dat maakt het waardevol.

Ben je benieuwd hoe je loose parts bewust en doordacht kan inzetten in je werking? Neem zeker een kijkje naar onze expertisefiche en ga zelf aan de slag op een manier waarbij jouw welpje helemaal zichzelf mag zijn.

Dit vind je misschien ook interessant …

Over het belang van open-ended materiaal

Over het belang van open-ended materiaal

Een klant vertelde ons onlangs dat iemand haar had aangesproken over het speelgoed dat haar welpjes gebruiken. “Dat speciaal speelgoed,” werd er gezegd. “Je zou ze beter eens wat meer echt speelgoed geven, waarmee ze iets leren. Niet altijd dat...

Lees meer
Spelen met de schatten van de lente

Spelen met de schatten van de lente

De lente is begonnen! De dagen worden langer, de zon laat zich vaker zien en het wordt wat warmer. Dit seizoen brengt een overvloed aan prachtige loose parts om mee te spelen en te ontdekken. Maar welke materialen kun je in de lente verzamelen en...

Lees meer
Grote regenboogwereld

Grote regenboogwereld

Als je op zoek bent naar educatief speelgoed dat niet alleen leuk is, maar ook tal van ontwikkelingsmogelijkheden biedt voor je welpjes, dan is de grote regenboogwereld precies wat je nodig hebt! Deze veelzijdige set met maar liefst 180 ballen is...

Lees meer